Broccoli Consumption India Conference 2026 : ब्रोकोलीसाठी 'सेंटर ऑफ एक्सलन्स' उभारणार : केंद्रीय कृषी आयुक्त डॉ. पी. के. सिंह
केंद्र सरकार ब्रोकोलीच्या लागवड, प्रसार, पायाभूत सुविधा विकास आणि कोल्ड स्टोरेज सुविधांसाठी समर्पित उत्कृष्टता केंद्र (Center of Excellence) स्थापन करणार आहे. पोषक तत्त्वांनी नैसर्गिक सुपरफुड असलेल्या ब्रोकोलीला लोकप्रिय करणे हा या उपक्रमाचा उद्देश आहे. कृषी आयुक्त, कृषी आणि शेतकरी कल्याण मंत्रालय (MoA&FW), भारत सरकार, डॉ. पी. के. सिंह यांनी मुंबईतील हॉटेल जेडब्ल्यू मॅरिट जुहू येथे साकाता सीड इंडिया यांच्या आयोजनात झालेल्या ब्रोकोली कंजम्शन भारत परिषद २०२६ दरम्यान ही घोषणा केली. ही परिषद ब्रोकोली मूल्य साखळीतील सर्व भागधारकांना एकत्र आणणारी होती.
परिषदेचे उद्घाटन प्रमुख पाहुण्यांनी केले, यामध्ये डॉ. पी.के. सिंग, मुंबईतील जपानचे कॉन्सुलेट जनरल यागी कोजी, केंद्रीय कृषी उपआयुक्त डॉ. मेहराज ए.एस., साकाटा सीड इंडियाचे व्यवस्थापकीय संचालक केन्जी ताकिकावा, कार्यकारी अधिकारी इसाओ इउची आणि जेव्हियर बार्नाबू (स्पेनमधील ब्रोकोली क्रांतीचे जनक म्हणून ओळखले जाणारे) यांचा समावेश होता.
साकाता सीड इंडियाचे संचालक रमेश शिर्गुप्पी यांनी ही परिषद भाजीपाला क्षेत्रातील पहिलीच अशी असल्याचे सांगितले. "सर्वांसाठी आरोग्य आणि आनंद" या थीमवर ही परिषद शेतकरी, लागवड करणारे, कापणी करणारे, विपणक, ग्राहक आणि स्वयंपाक तज्ज्ञांना एकत्र आणून शाश्वत ब्रोकोली पर्यावरण निर्माण करण्यासाठी होती. त्यांनी स्वस्थ भारत अभियानांतर्गत जागृती मोहीम सुरू करण्यावर भर दिला, ज्यात "आरोग्यसंपन्न आणि स्वावलंबी भारताला सक्षम करणे" आणि "आरोग्य आणि आनंदाचा खजिना – दररोज ब्रोकोली खा" अशा घोषवाक्यांचा समावेश आहे. शिर्गुप्पी यांनी भारतातील प्रति व्यक्ती ब्रोकोलीचे सेवन दिवसेंदिवस वाढत असल्याचे आणि त्याच्या पौष्टिक फायद्यांची जागृती वाढत असल्याचे नमूद केले.
साकाटा सीड इंडियाचे व्यवस्थापकीय संचालक केन्जी ताकिकावा यांनी २००८ पासून भारतातील कंपनीच्या १७ वर्षांच्या प्रवासावर प्रकाश टाकला आणि लागवड ते प्रक्रिया आणि ग्रहण यापर्यंत ब्रोकोली साखळीतील सर्व भागधारकांना जोडण्याचे महत्त्व अधोरेखित केले. त्यांनी सांगितले की, "जपान सरकार २०२६ आर्थिक वर्षापासून ब्रोकोलीला 'नियुक्त भाजीपाला' यादीत समाविष्ट करून त्याचे प्रचार करत आहे."
डॉ. पी.के. सिंग यांनी सांगितले की, ही भारतातील भाजीपाला क्षेत्रातील पहिलीच ब्रोकोली-केंद्रित परिषद आहे, ज्यात अन्न सुरक्षा, सार्वजनिक आरोग्य आणि क्लस्टर विकासाद्वारे शेतकरी सक्षमीकरणाची मोठी क्षमता आहे. त्यांनी लागवड, कोल्ड स्टोरेज आणि प्रक्रियेसाठी पूर्ण सरकारी समर्थनाची हमी दिली, ज्यात उत्कृष्टता केंद्र स्थापन करून तांत्रिक शिक्षण, दर्जेदार उत्पादन मार्गदर्शन आणि शेतकऱ्यांसाठी मार्केट लिंकेज देण्यात येईल.
"शेतकऱ्यांना दर्जेदार उत्पादन कसे घ्यायचे हे माहीत आहे, पण त्यांना विश्वासार्ह बाजारपेठ हवी आहे," असे डॉ. सिंग म्हणाले. त्यांनी सध्याच्या बटाटा थंड साठवण सुविधा ब्रोकोलीसाठी सानुकूलित करता येतील आणि सेंद्रिय लागवडीसाठीही समर्थन मिळेल, तसेच या उपक्रमासाठी जपान सरकारची मदत घेतली जाऊ शकते असेही सांगितले.
मुंबईतील जपानचे कॉन्सुलेट जनरल यागी कोजी यांनी सांगितले की, ब्रोकोली जपानची मूळ नाही, तरीही सरकार आणि सामूहिक प्रयत्नांमुळे ती जगभरातील १७० देशांमध्ये पसरली आहे. जपानने भारतासाठी हवामानानुसार अनुकूल बियाणे विकसित केले असून, ब्रोकोलीला देशाच्या पोषण आणि एकूण विकासासाठी महत्त्वपूर्ण घटक बनवले आहे. परिषदेत क्रिकेटर कृष्णमाचारी श्रीकांत यांनी प्रेरणादायी भाषण केले, ज्यात ते आठवड्यातून चार वेळा ब्रोकोली सूप घेतात आणि "आरोग्य म्हणजे संपत्ती" हा मंत्र दिला.