युद्धाच्या सावटाखाली सोन्याला 'झळा'! डॉलर वधारल्याने आंतरराष्ट्रीय बाजारापाठोपाठ भारतातही सोन्यात मोठी घसरण; गुंतवणूकदारांनी आता काय करावे?

पश्चिम आशियातील युद्ध आता दुसऱ्या आठवड्यात पोहोचले असून, कच्च्या तेलाचे दर प्रति बॅरल १०० डॉलरच्या पार गेले आहेत. या पार्श्वभूमीवर मजबूत अमेरिकन डॉलर आणि वाढत्या व्याजदराच्या चिंतेमुळे जागतिक बाजारासह भारतीय सराफा बाजारातही (Indian Bullion Market) सोन्या-चांदीच्या दरांमध्ये मोठी घसरण पाहायला मिळाली आहे.

एका महिन्यापेक्षा अधिक काळानंतर नोंदवलेल्या पहिल्या साप्ताहिक घसरणीनंतर, आंतरराष्ट्रीय बाजारात सुरुवातीच्या व्यापारात सोने २.५ टक्क्यांनी घसरून ५,०५० डॉलर प्रति औंसच्या खाली आले आहे.

सोन्याच्या जागतिक घसरणीची प्रमुख कारणे:

कच्च्या तेलाचा भडका आणि व्याजदराची चिंता: अमेरिका-इस्रायल आणि इराण यांच्यातील युद्धावर कोणताही तोडगा निघण्याची चिन्हे नाहीत. यामुळे पर्शियन आखाती प्रदेशातील प्रमुख तेल उत्पादक देशांनी उत्पादनात कपात केली आहे. कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे अमेरिकेत महागाईची (Inflation) भीती निर्माण झाली आहे. त्यामुळे 'फेडरल रिझर्व्ह' व्याजदर जास्त काळासाठी 'जैसे थे' ठेवेल किंवा त्यात वाढ करेल, अशी शक्यता आहे. कर्जावरील वाढता खर्च आणि मजबूत डॉलर हे साधारणपणे मौल्यवान धातूंसाठी नकारात्मक मानले जातात.

रोकड (Liquidity) उभी करण्याचा दबाव: जागतिक शेअर बाजारातील मोठ्या घसरणीच्या काळात गुंतवणूकदारांकडून रोकड उभी करण्यासाठी सोन्याची जोरदार विक्री केली जात असल्यानेही सोन्यावर दबाव आला आहे. दुसरीकडे डॉलरचा निर्देशांक ०.६ टक्क्यांनी उसळला आहे.

वर्षाच्या सुरुवातीपासून १७ टक्के परतावा

व्यापारात सध्या चढ-उतार सुरू असले आणि वाढीची गती थांबली असली, तरी या वर्षात आतापर्यंत सोन्याने सुमारे १७ टक्के परतावा दिला आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या जागतिक व्यापार आणि भू-राजकीय धोरणांमधील बदलांमुळे सुरक्षित गुंतवणुकीला (Safe-haven assets) पाठबळ मिळाले आहे. मध्यवर्ती बँकांच्या (Central Banks) वाढत्या खरेदीमुळेही सोन्याला आधार मिळाला असून, चीनच्या मध्यवर्ती बँकेने फेब्रुवारीमध्ये सलग १६ व्या महिन्यात सोने खरेदी केली आहे.

गुंतवणूकदारांसाठी तज्ज्ञांचा सल्ला

"जर हा संघर्ष लवकर संपुष्टात आला, तर डॉलर कमकुवत होईल आणि सोन्यात तेजी येईल. मात्र, युद्ध लांबल्यास वाढत्या महागाईच्या अपेक्षेने अमेरिकन चलन आणि ट्रेझरी यील्ड्समध्ये वाढ होईल, ज्यामुळे व्याजदर कपातीची शक्यता कमी होईल.",असा तज्ज्ञांनी सल्ला दिला आहे.

"खरेदी करण्यासाठी, विक्री करण्यासाठी आणि फक्त वाट पाहण्यासाठी एक विशिष्ट वेळ असते. सध्याच्या परिस्थितीत 'फक्त वाट पाहणे' (Wait and watch) हाच सर्वोत्तम पर्याय आहे." असाही सल्ला तज्ज्ञांनी गुंतवणूकदारांना दिला आहे

पश्चिम आशियातील युद्धाचे सावट

पश्चिम आशियातील युद्ध आता १० व्या दिवसात पोहोचले आहे. आठवड्याच्या शेवटी, तेहरानने नवीन सर्वोच्च नेता निवडला आणि पर्शियन आखाती भागात हल्ले सुरूच ठेवले. दुसरीकडे, इस्रायलने इराणच्या राजधानीतील इंधन डेपोंवर हल्ला केला आणि त्यांच्या पॉवर ग्रिडला लक्ष्य करण्याची धमकी दिली आहे.

इतर मौल्यवान धातूंची जागतिक स्थिती :

स्पॉट गोल्ड (Spot Gold): १.९ टक्क्यांनी घसरून ५,०७५.०७ डॉलर प्रति औंसवर.

चांदी (Silver): ३.१ टक्क्यांनी घसरून ८१.९० डॉलरवर.

प्लॅटिनम (Platinum): ४.६ टक्क्यांची घसरण.

पॅलेडियम (Palladium): १.५ टक्क्यांची घसरण.