Women supporting women : “स्त्री ही स्त्रीची शत्रू की शक्ती ?”
आता ते जुने वाक्य बदलण्याची वेळ आली आहे. “स्त्री ही स्त्रीची शत्रू असते” असे म्हणण्याऐवजी आपण अभिमानाने म्हणू “स्त्री ही स्त्रीची शक्ती असते. स्त्री ही स्त्रीची प्रेरणा असते. आणि अनेकदा स्त्री ही स्त्रीची आशा असते.” या महिला दिनानिमित्त आपण एक छोटा संकल्प करूया. आजपासून आपल्या आजूबाजूच्या स्त्रियांना आपण स्पर्धक नाही तर सहप्रवासी मानूया- डॉ. प्रिया प्रभू
आंतरराष्ट्रीय महिला दिनानिमित्त एक नवा विचार… कधी लक्ष दिलं आहे का? आपल्या समाजात एक वाक्य खूप सहजपणे वापरलं जातं “स्त्री ही स्त्रीची शत्रू असते.” हे वाक्य इतक्या वेळा ऐकायला मिळतं की काही वेळा ते सत्यच असावं असं वाटायला लागतं. सासू-सूनेचे विनोद, ऑफिसमधील स्पर्धेच्या गोष्टी, मैत्रिणींमधील मत्सर या सगळ्यांच्या उदाहरणांमधून हा विचार अजून पक्का केला जातो. पण थोडा वेळ शांत बसून विचार केला तर एक वेगळंच चित्र समोर येतं. आपल्या आयुष्यातील सर्वात महत्त्वाच्या क्षणांकडे आपण परत पाहिलं तर तिथे कोण उभं असतं? पहिल्यांदा शाळेच्या दारात हात धरून उभी असलेली किंवा शिक्षण बंद करू न देणारी आई, अपयशानंतर धीर देणारी मैत्रीण, पहिल्या नोकरीत मार्गदर्शन करणारी सिनियर, आई झाल्यावर खांद्याला खांदा लावून उभी राहणारी बहीण किंवा सखी, म्हणजेच आपल्या आयुष्याच्या वाटेवर अनेकदा एक स्त्री दुसऱ्या स्त्रीसाठी दीपस्तंभ बनलेली असते. मग “स्त्री ही स्त्रीची शत्रू” हा विचार इतका खोलवर का रुजला?
स्पर्धेच्या सावलीत जन्मलेला गैरसमज
इतिहासात दीर्घ काळ स्त्रियांना फार कमी संधी मिळाल्या. शिक्षण, नेतृत्व, निर्णयक्षमता या सगळ्या क्षेत्रांमध्ये त्यांच्यासाठी जागा मर्यादित होती. जेव्हा संधी कमी असतात तेव्हा स्पर्धा वाढते. आणि त्या स्पर्धेला अनेकदा एक चुकीचं रूप दिलं गेलं “बायका बायकांना पुढे येऊ देत नाहीत.” पण आजचा काळ वेगळा आहे. आज स्त्रिया डॉक्टर आहेत, शास्त्रज्ञ आहेत, शिक्षक आहेत, सैनिक आहेत, उद्योगपती आहेत. आणि या प्रवासात एक सुंदर गोष्ट दिसायला लागली आहे. स्त्रिया एकमेकींचा हात धरून पुढे चालत आहेत. एकमेकींना उभं करण्याची ताकद कधी कधी एखाद्या स्त्रीला मोठ्या मदतीची गरज नसते. तिला फक्त एवढं हवं असतं की कोणी तरी तिच्यावर विश्वास ठेवावा. एखाद्या तरुण मुलीने पहिल्यांदा नोकरी सुरू केली असेल. तिच्या मनात शंका असतील “मी हे करू शकेन का?” जर त्या वेळी तिची एखादी सिनियर तिच्या खांद्यावर हात ठेवून म्हणाली “तू नक्की करू शकतेस” तर त्या चार शब्दांमधून आत्मविश्वासाचा झरा उगम पावू शकतो. ज्ञान, अनुभव आणि प्रोत्साहन शेअर करणं. ही स्त्रियांची एक सुंदर ताकद आहे.
कौतुकाची ताकद
आपण लक्ष दिलं तर एक गोष्ट जाणवते. आपण टीका पटकन करतो, पण कौतुक मात्र फार कमी करतो. पण एखाद्या स्त्रीला तिच्या प्रयत्नांची दाद मिळाली तर ती अधिक उजळून निघते. “तू खूप छान काम केलंस.” “तुझ्या धैर्याचं खरंच कौतुक वाटतं.” “तू खूप चांगली आई आहेस.” अशी साधीच वाक्यं, पण त्यातून निर्माण होणारी ऊर्जा खूप मोठी असते. कठीण काळात सोबत राहणं जीवनात असे काही टप्पे येतात जेव्हा स्त्री खूप थकलेली असते. प्रसूतीनंतरचा काळ… नोकरी आणि घर यांचा ताळमेळ… आरोग्याच्या समस्या… किंवा कधी कधी फक्त भावनिक थकवा… अशा वेळी जर तिच्या आसपास एखादी समजूतदार स्त्री असेल. जी शांतपणे तिचं ऐकते, तिच्या भावनांना मान्यता देते. तर तो आधार अमूल्य असतो. कारण समजून घेणं ही सर्वात मोठी मदत असते.
तुलना नाही तर स्वीकार
आजच्या सोशल मीडियाच्या काळात तुलना खूप वाढली आहे. कोणाचं करिअर चांगलं आहे… कोणाचं शरीर सुंदर आहे… कोणाचं घर मोठं आहे… या सततच्या तुलना आपल्याला थकवतात. पण जर आपण स्वतःला आठवण करून दिली की प्रत्येक स्त्रीची कहाणी वेगळी आहे, प्रत्येकाची वाट वेगळी आहे,तर मनातली ही स्पर्धा हळूहळू विरघळू लागते.
घरातल्या नात्यांमध्येही गोडवा
आपण अनेकदा सासू-सूनच्या गोष्टी विनोद म्हणून सांगतो. पण ज्या घरांमध्ये या नात्यांमध्ये समजूतदारपणा असतो तिथे एक वेगळंच सौंदर्य दिसतं. जेव्हा सासू सुनेला मुलीसारखी साथ देते… जेव्हा सून सासूच्या अनुभवाचा आदर करते… तेव्हा घरात संघर्षाऐवजी सहजीवनाची ऊब निर्माण होते.
पुढच्या पिढीसाठी कोणता विचार द्यायचा?
आज आपण आपल्या मुलींना काय शिकवतो हे फार महत्त्वाचं आहे. जर आपण त्यांना सांगितलं. “इतर मुली तुझ्या स्पर्धक आहेत,” तर त्यांची मानसिकता तशीच घडेल. पण जर आपण सांगितलं “एकमेकींचा हात धरला तर तुम्ही सगळ्या उंच भरारी घेऊ शकता,” तर त्यांचं जग वेगळं बनेल.
महिला दिनाचा खरा अर्थ
महिला दिन म्हणजे फक्त शुभेच्छांचे संदेश नाहीत. तो एक स्मरण आहे. स्त्रियांच्या सामर्थ्याचा, संघर्षाचा आणि सहकार्याच्या शक्तीचा. जेव्हा एक स्त्री दुसऱ्या स्त्रीला मदत करते… जेव्हा ती तिच्या यशात आनंद मानते… जेव्हा ती तिच्या संघर्षात साथ देते… तेव्हा समाज थोडासा अधिक सुंदर बनतो. आजच्या दिवशी ठरवूया कदाचित आता ते जुने वाक्य बदलण्याची वेळ आली आहे. “स्त्री ही स्त्रीची शत्रू असते” असे म्हणण्याऐवजी आपण अभिमानाने म्हणू “स्त्री ही स्त्रीची शक्ती असते. स्त्री ही स्त्रीची प्रेरणा असते. आणि अनेकदा स्त्री ही स्त्रीची आशा असते.” या महिला दिनानिमित्त आपण एक छोटा संकल्प करूया. आजपासून आपल्या आजूबाजूच्या स्त्रियांना आपण स्पर्धक नाही तर सहप्रवासी मानूया. कदाचित त्या छोट्या बदलातूनच उद्याचा समाज अधिक उजळ, अधिक सहृदय आणि अधिक समतोल बनेल.
Women’s Day, Dr. priya Prabhu, InternationalWomensDay, WomensDay2026, WomenSupportingWomen, WomenEmpowerment, WomenInspiringWomen, Sisterhood