मेटा कंपनीत मोठी नोकरकपात?

फेसबुक (Facebook), इंस्टाग्राम (Instagram) आणि व्हॉट्सॲप (WhatsApp) सारखी लोकप्रिय सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म्स चालवणारी कंपनी 'मेटा प्लॅटफॉर्म्स' (Meta Platforms) पुन्हा एकदा मोठ्या नोकरकपातीच्या तयारीत आहे. रॉयटर्सने दिलेल्या वृत्तानुसार, कंपनी आपल्या जागतिक स्तरावरील एकूण कर्मचारी वर्गापैकी सुमारे २० टक्के (जवळपास १६,००० कर्मचारी) कपात करण्याचा विचार करत आहे. 'कृत्रिम बुद्धिमत्ता' अर्थात AI (Artificial Intelligence) क्षेत्रातील वाढता खर्च भरून काढण्यासाठी कंपनी हे पाऊल उचलण्याची शक्यता आहे.

१६,००० कर्मचाऱ्यांच्या नोकऱ्या धोक्यात

३१ डिसेंबर २०२५ च्या आकडेवारीनुसार, मेटाकडे सुमारे ७९,००० कर्मचारी कार्यरत होते. जर २० टक्के कपातीचा निर्णय अंमलात आला, तर सुमारे १६,००० कर्मचाऱ्यांना आपल्या नोकऱ्या गमवाव्या लागू शकतात. एआय साधनांमुळे भविष्यात उत्पादकता वाढणार असून मोठ्या टीम्सची गरज कमी होईल, असा कंपनीचा अंदाज आहे. जरी अद्याप ही कपात अंतिम झालेली नसली किंवा त्याची निश्चित तारीख ठरलेली नसली, तरी कंपनीच्या वरिष्ठ पातळीवर कामकाज 'स्ट्रीमलाइन' (Streamline) करण्याबाबत चर्चा सुरू झाली आहे.

या अहवालावर प्रतिक्रिया देताना मेटाचे प्रवक्ते अँडी स्टोन यांनी ही माहिती केवळ "तर्क-वितर्क" असल्याचे सांगत वृत्त फेटाळण्याचा प्रयत्न केला आहे.

'इयर ऑफ एफिशियन्सी'नंतरची सर्वात मोठी कपात

मार्क झुकरबर्ग यांनी २०२२ आणि २०२३ हे वर्ष कंपनीसाठी 'कार्यक्षमतेचे वर्ष' (Year of Efficiency) म्हणून घोषित केले होते. त्या काळात मेटाने दोन टप्प्यांत एकूण २१,००० कर्मचाऱ्यांना कामावरून कमी केले होते. जर आता प्रस्तावित असलेली कपात झाली, तर ही मेटाच्या इतिहासातील आजवरची सर्वात मोठी नोकरकपात ठरेल.

AI वर कोट्यवधींचा खर्च आणि रणनीती

मेटा सध्या 'जनरेटिव्ह एआय' (Generative AI) क्षेत्रात आपले वर्चस्व निर्माण करण्यासाठी प्रचंड गुंतवणूक करत आहे.

डेटा सेंटर्स: कंपनी २०२८ पर्यंत डेटा सेंटर्स उभारण्यासाठी तब्बल ६०० अब्ज डॉलर्स खर्च करण्याची योजना आखत आहे.

मोठ्या पगाराची भरती: एआय क्षेत्रातील तज्ज्ञांना आकर्षित करण्यासाठी मेटा त्यांना कोट्यवधी डॉलर्सची पॅकेजेस देत आहे.

अधिग्रहण: मेटाने नुकतेच 'मोल्टबुक' (Moltbook) हे एआय प्लॅटफॉर्म खरेदी केले असून, 'मॅनस' (Manus) या चिनी स्टार्टअपसाठी २ अब्ज डॉलर्स खर्च करत आहे.

झुकरबर्ग यांच्या मते, एआयमुळे जे काम पूर्वी मोठी टीम मिळून करायची, ते आता एकच कुशल व्यक्ती एआय टूल्सच्या मदतीने करू शकते.

तंत्रज्ञान क्षेत्रातील बदलता ट्रेंड

केवळ मेटाच नाही, तर इतर टेक कंपन्याही एआयला प्राधान्य देत नोकरकपात करत आहेत:

ॲमेझॉन (Amazon): जानेवारी महिन्यात १६,००० कर्मचाऱ्यांची कपात केली.

ब्लॉक (Block): जॅक डोर्सी यांच्या नेतृत्वाखालील या कंपनीने एआयमुळे आपला कर्मचारी वर्ग निम्म्याने कमी केला आहे.

दरम्यान, मेटाच्या स्वतःच्या एआय मॉडेल्सना (Llama 4) काही तांत्रिक अडचणींचा सामना करावा लागला आहे. कंपनीचा 'बेहेमोथ' (Behemoth) हा प्रकल्प रद्द करण्यात आला असून, आता सर्वांचे लक्ष त्यांच्या 'ॲव्होकॅडो' (Avocado) या नवीन मॉडेलवर लागले आहे...