Iran-Israel War रशियाला 'ऑईल जॅकपॉट, तेलातून दररोज कमावले १,२०० कोटी

गेल्या दोन आठवड्यांपासून सुरू असलेल्या अमेरिका-इस्रायल-इराण संघर्षाने जागतिक तेल बाजारात मोठी खळबळ उडवून दिली आहे. इराणने 'हॉर्मुझची सामुद्रधुनी' (Strait of Hormuz) रोखून धरल्यामुळे जागतिक तेल पुरवठा विस्कळीत झाला आहे. मात्र, या तणावाचा सर्वाधिक फायदा रशियाला होताना दिसत आहे. २०२२ पासून युक्रेन युद्धामुळे पाश्चात्य निर्बंध झेलणाऱ्या रशियासाठी हे संकट एक मोठी संधी ठरले आहे.

रशियाच्या उत्पन्नात मोठी वाढ

'फायनान्शिअल टाइम्स'च्या अहवालानुसार, कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमती आणि वाढत्या मागणीमुळे रशियाच्या तिजोरीत दररोज सुमारे $१५० दशलक्ष (१,२५० कोटी रुपये) अतिरिक्त महसूल जमा होत आहे. युद्धाच्या पहिल्या १२ दिवसांतच रशियाने तेलाच्या निर्यातीतून $१.३ अब्ज ते $१.९ अब्ज इतका अतिरिक्त कर महसूल मिळवला आहे. जर ही दरवाढ अशीच राहिली, तर महिनाअखेरपर्यंत हा आकडा $५ अब्जपर्यंत पोहोचू शकतो.

हॉर्मुझची सामुद्रधुनी आणि जागतिक टंचाई

हॉर्मुझची सामुद्रधुनी हा जगातील सर्वात महत्त्वाचा ऊर्जा मार्ग आहे, जिथून जगातील एकूण तेल पुरवठ्याचा २०% वाटा जातो. या मार्गावरील वाहतूक ठप्प झाल्यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात 'ब्रेंट क्रूड'चे दर प्रति बॅरल $१०० च्या दिशेने सरकत आहेत. यामुळे आशियाई अर्थव्यवस्थांनी आता रशियाकडे आपला मोर्चा वळवला आहे.

भारतीय आणि चिनी बाजारपेठेत रशियाचा दबदबा

खाडी देशांमधून होणारा पुरवठा विस्कळीत झाल्याने भारत आणि चीनने रशियाकडून तेल खरेदी वाढवली आहे. रशियन 'युरल्स' क्रूडची किंमत, जी पूर्वी $५२ प्रति बॅरल होती, ती आता $७० ते $८० वर पोहोचली आहे. विशेष म्हणजे, काही भारतीय व्यवहारांमध्ये रशियन तेल चक्क 'ब्रेंट क्रूड'पेक्षा $५ महाग विकले जात आहे.