America Oil Self Sufficiency : अमेरिका आता तेलात Superpower, भारतासह अन्य देशांवर काय होणार परिणाम?

US Shale Gas Revolution स्वतःला पेट्रोलियम प्रॉडक्ट/ तेल/ गॅस याबाबत जवळपास स्वयंपूर्ण केलेली अमेरिका आंतरराष्ट्रीय तेल बाजाराला आग लावत सुटली आहे. ज्यात अनेक देश, विशेषतः तेलाच्या Oil Market बाबतीत जवळपास पूर्णपणे आयातीवर अवलंबून असणारे India भारतासारखे गरीब विकसनशील देश पुढची अनेक वर्षे होरपळून निघू शकतात. २००० सालापर्यंत अमेरिकेला आपल्या एकूण गरजेच्या ६० टक्के तेल आयात करावे लागत होते. “शेल गॅस” सारखे नवीन तंत्रज्ञान वापरून अमेरिकेने देशांतर्गत उत्पादन खूप वाढवले आहे. आणि आयातीवरचे अवलंबित्व कमी करत नेले आहे.

काय आहे शेल गॅस तंत्रज्ञान?

अमेरिकेचे शेल गॅस तंत्रज्ञान हे मुख्यतः हायड्रॉलिक फ्रॅक्चरिंग (Hydraulic Fracturing) किंवा लोकप्रिय नावाने फ्रॅकिंग (Fracking) म्हणून ओळखले जाते. हे एक क्रांतिकारी तंत्रज्ञान आहे ज्याने अमेरिकेला तेल आणि नैसर्गिक गॅस उत्पादनात जगातील आघाडीवर आणले आणि २००० नंतरच्या दशकात "शेल रेव्होल्यूशन" (Shale Revolution) घडवून आणली.

शेल गॅस म्हणजे काय?

शेल गॅस हे नैसर्गिक गॅस (मुख्यतः मिथेन) आहे, जो शेल रॉक (Shale Rock) नावाच्या घट्ट, कमी पारगम्य (low-permeability) खडकाच्या थरात अडकलेला असतो. पारंपरिक गॅससारखा हा सहज बाहेर येत नाही, कारण शेल रॉकमध्ये छिद्रे खूप लहान आणि जोडलेली नसतात.

आज अमेरिका दररोज १३ दशलक्ष बॅरल तेल उत्पादन करते. अनेक आखाती देशांपेक्षा जास्त... अमेरिका काही विशिष्ट प्रकारचे तेल आयात देखील करते. पण तेल कमी पडते म्हणून नव्हे. तर ते विशिष्ट प्रकारचे तेल तिच्या तेल रिफायनरी उद्योगाला सुटेबल आहे म्हणून. ते आयात तेल मुख्यत्वे कॅनडा आणि मेक्सिको या शेजारच्या देशातून येते. म्हणजे वाहतुकीचा खर्च खूप कमी आणि समुद्र मार्गात असणारी जोखीम शून्य.. दुसऱ्या प्रकारचे तेल, पेट्रोलियम प्रॉडक्ट अमेरिका निर्यात करते. इतके की ती तेलाच्या बाबतीत नेट निर्यातदार आहे. एवढे करून अमेरिकेला आंतरराष्ट्रीय तेल बाजारावर निर्णायक पकड ठेवायची आहे.

संजीव चांदोरकर (४ मार्च २०२६)

US Oil Production 2026, America Oil Self Sufficiency, US Shale Gas Revolution, Global Oil Market Crisis, International Crude Oil Prices, US Energy Policy Impact, India Oil Import Dependency, America Net Oil Exporter, US vs OPEC Oil Market, Crude Oil Price Surge