Shiv Jayanti 2026 : महाराज जिवंत असते, तर त्यांनी पहिली कानाखाली कोणाच्या वाजवली असती?

Shiv Jayanti महाराज जिवंत असते, तर त्यांनी पहिली कानाखाली कोणाच्या वाजवली असती? पुतळ्याच्या कामात भ्रष्टाचार केला, पण आपल्या रक्ताचं काय? आज सकाळी हॉस्पिटलला निघताना कारमध्ये नेहमीप्रमाणे एफएम लावलेला. पुण्याच्या ट्रॅफिकमध्ये अडकलो होतो. एका चॅनेलवर पंजाबी रॅपचा धिंगाणा सुरू होता, दुसऱ्यावर इंग्रजी शब्दांची भेसळ असलेलं सवंग हिंदी. ज्या पुण्यात महाराजांनी स्वराज्याची मुहूर्तमेढ रोवली... तिथल्या हवेत आज मराठी गाण्यांना १५ टक्क्यांची जागाही कशीबशी मिळतेय! उरलेली ६५ टक्के हवा पंजाबी आणि हिंदी गाण्यांनी व्यापली आहे. बाहेर रस्ते भगव्या झेंड्यांनी सजलेले होते, पण कानात घुमणारा आवाज मात्र या मातीतला नव्हता.

एवढ्यात शेजारून एक बुलेट दणाणत गेली. सायलेन्सरचा कानठळ्या बसवणारा आवाज, नंबर प्लेटवर ठळक अक्षरात लिहलेलं 'राजे'... गाडीवर महाराजांचा फोटो, पण त्या गाडीच्या धुराने शेजारच्या रिक्षातल्या प्रवाशांचा जीव गुदमरत होता. त्या शिवभक्ताला याचं भान नव्हतं. महाराज आज जिवंत असते ना, तर त्यांनी आधी या 'राजे' नाव लावून नियम पायदळी तुडवणाऱ्यांच्या सणसणीत कानाखाली वाजवली असती!

ज्या राजाने स्वराज्यात रयतेच्या भाजीच्या देठालाही हात लावू दिला नाही, त्यांच्या नावावर आम्ही आज 'सायलेन्सर' चा फटाका वाजवत मिरवतोय? ही कसली शिवभक्ती? भ्रष्टाचाराचा 'गंज' लागलेला महाराष्ट्र, अवघ्या ९ महिन्यांत आमच्या बापाचा पुतळा कोसळतो? नट-बोल्ट गंजलेले असतात? बापाच्या स्मारकात 'कमिशन' खाताना आपला हात थरथरला नाही? आमची नीतिमत्ता इतकी सडली कशी? आम्हाला जिवंत महाराज झेपणारच नाहीत! आम्ही गगनचुंबी पुतळे उभारतोय, कारण पुतळा निर्जीव असतो. तो कंत्राटदाराला 'कमिशन' खाल्ल्याबद्दल जाब विचारत नाही. तो राजकारण्याला 'लायकी' विचारत नाही.

जिवंत महाराज आले, तर ते आपली 'टक्केवारी'ची दुकानं आधी बंद करतील. ते आपल्याला कडक शिस्त शिकवतील. त्यामुळे आम्हाला महाराज फक्त मिरवणुकीपुरतेच हवेत, कारण प्रत्यक्ष आयुष्यात त्यांना पेलणं आम्हाला झेपणारच नाही. पेडिॲट्रिशियन म्हणून रोज ओपीडीत एक दृश्य बघतो. एखादा मराठी बाप जेव्हा कौतुकाने सांगतो:

"डॉक्टर, आमचा आरव ना, एकदम कॉन्व्हेंटमध्ये जातो, त्याला मराठी येतच नाही मुळी! शाळेत हिंदी बोलतात, त्यामुळे आम्ही पण घरी हिंदीच." तेव्हा वाटतं, आम्ही आमच्या बापाचा वारसा स्वतःच गाडून टाकलाय. ज्या मातीने इतिहास घडवला, ती भाषा आज आपल्याच घरात 'व्हेंटिलेटर'वर आहे. बाहेर डीजेवर 'पंजाबी बीट्स'वर थिरकणारी आमची तरुण पिढी पाहून आमचा वाघासारखा राजा मनातून किती खंत करत असेल.

वारसा (Legacy) म्हणजे काय असते?

लाच घेताना बापाचा चेहरा समोर येणे म्हणजे वारसा! समोरच्याशी ताठ मानेने मराठीत बोलणे म्हणजे वारसा! आज महाराज पुतळ्यातून खाली उतरून आले, तर त्यांना पुन्हा 'राज्यव्यवहार कोश' लिहावा लागेल. पुतळ्याचं मेटल तपासण्याआधी, आपल्या रक्तातलं 'इमान' तपासा. नंबर प्लेटवर नाव टाकण्याआधी, त्यांची एक तरी आज्ञा पाळून दाखवा. आपला बाप आभाळाएवढा मोठा होता आणि राहीलच. पण आपण त्याचे 'वैचारिक अनाथ' वारसदार ठरलो आहोत. बापाला पुतळ्यात बसवलं आणि महाराष्ट्राला व्हेंटिलेटरवर नेऊन ठेवलं. तुम्ही या शिवजयंतीला नक्की काय साजरी करताय? तुमची 'हौस' की महाराजांचा 'विचार'?

तुमच्या मते, आपण महाराजांच्या विचारांपासून नक्की कुठे भरकटलोय? (प्रामाणिकपणे लिहा, कारण ही चर्चा बदल घडवू शकते.)

हा लेख फक्त वाचून सोडून देऊ नका. जर तुम्हाला वाटत असेल की आपला महाराष्ट्र आणि आपली भाषा वाचायला हवी, तर हा लेख जास्तीत जास्त लोकांपर्यंत पोहोचवा. कदाचित एखाद्या शिवभक्ताची नियमबाह्य नंबर प्लेट बदलली किंवा एका बापाने मुलाला मराठी शिकवायचा निर्णय घेतला, तर आपलं हे लिहिणं सार्थ ठरेल. आणि हा लेख 'Save' करून ठेवा. जेव्हा कधी तुम्हाला स्वतःच्या भाषेचा किंवा इमानाचा विसर पडेल, तेव्हा हा आरसा पुन्हा एकदा पाहा.

🩺 डॉ. सुजित भरत पाटील,

बालरोगतज्ज्ञ, पुणे