आर्थिक वर्ष २०२५-२६ (चालू संदर्भाप्रमाणे) संपत असताना, ३१ मार्च ही तारीख भारतीय करदाते, गुंतवणूकदार आणि बँक ग्राहकांसाठी अत्यंत महत्त्वाची ठरली आहे. १ एप्रिलपासून अनेक आर्थिक योजना, नियम आणि बँकिंग ऑफरमध्ये बदल होणार आहेत. वेळेत पावले न उचलल्यास तुम्हाला दंड सोसावा लागू शकतो किंवा गुंतवणुकीची सुवर्णसंधी गमवावी लागू शकते.
खालील ७ महत्त्वाच्या गोष्टींकडे तातडीने लक्ष द्या:
१. अपडेटेड इनकम टॅक्स रिटर्न (ITR-U)
ज्या करदात्यांना त्यांचा जुना प्राप्तिकर परतावा अपडेट करायचा आहे, त्यांच्यासाठी ३१ मार्च ही शेवटची संधी आहे.
दंड: ३१ मार्चपर्यंत अपडेटेड रिटर्न भरल्यास थकीत कर आणि व्याजावर २५% अतिरिक्त दंड द्यावा लागेल. मात्र, १ एप्रिलनंतर हा दंड ५०% पर्यंत वाढू शकतो.
२. कर बचतीसाठी गुंतवणुकीची शेवटची तारीख (Tax Saving)
जर तुम्ही जुन्या कर रचनेचा (Old Tax Regime) पर्याय निवडला असेल, तर कलम 80C अंतर्गत १.५ लाख रुपयांपर्यंतची वजावट मिळवण्यासाठी ३१ मार्चपूर्वी गुंतवणूक करणे अनिवार्य आहे. यामध्ये PPF, ELSS, आणि LIC सारख्या पर्यायांचा समावेश होतो.
३. विमा खरेदीची घाई नको, पण डेडलाईन महत्त्वाची
कर वाचवण्यासाठी अनेकजण शेवटच्या क्षणी विमा पॉलिसी घेतात. तज्ज्ञांच्या मते, विमा हे केवळ कर वाचवण्याचे साधन नसून ते आर्थिक नियोजनाचे कवच आहे. तरीही, चालू आर्थिक वर्षात कर सवलत हवी असल्यास ३१ मार्च ही अंतिम मुदत आहे.
४. बँक मुदत ठेव (Special FD) योजना
SBI, IDBI बँक, इंडियन बँक, HDFC आणि पंजाब अँड सिंध बँक यांसारख्या बँकांनी विशेष मुदत ठेव योजना सुरू केल्या आहेत, ज्यावर सामान्य दरापेक्षा जास्त व्याज मिळत आहे. या योजनांची मुदत ३१ मार्चला संपत आहे, त्यामुळे अधिक व्याजाचा लाभ घेण्यासाठी त्वरित गुंतवणूक करा.
५. UPI पेमेंट नियमात बदल
डिजिटल व्यवहारांच्या सुरक्षिततेसाठी नवीन नियम येत आहेत. आता UPI ॲप्सना युजरच्या मोबाईल नंबरशी लिंक केलेला 'न्यूमेरिक UPI ID' अपडेट करण्यासाठी ग्राहकाची स्पष्ट संमती घ्यावी लागेल. व्यवहार करताना मध्येच अशी संमती घेता येणार नाही, जेणेकरून ग्राहकांचा गोंधळ उडणार नाही.
६. पीएम इंटर्नशिप स्कीम (PMIS) अर्ज
केंद्र सरकारच्या 'पीएम इंटर्नशिप योजने'साठी अर्ज करण्याची शेवटची तारीख ३१ मार्च आहे. तरुण उमेदवारांना नामांकित कंपन्यांमध्ये इंटर्नशिप करण्याची ही मोठी संधी असून, नोंदणी न केल्यास ते या संधीला मुकतील.
७. अल्प बचत योजनांच्या व्याजदरांचा आढावा
सरकार दर तिमाहीला पोस्ट ऑफिसच्या अल्प बचत योजनांच्या (उदा. सुकन्या समृद्धी, ज्येष्ठ नागरिक बचत योजना) व्याजदरांचा आढावा घेते. एप्रिल-जून तिमाहीसाठीचे नवीन दर ३१ मार्चपर्यंत जाहीर केले जातील, ज्याचा थेट परिणाम तुमच्या उत्पन्नावर होऊ शकतो...