Mumbai Climate Week 2026 : देशातील पहिला 'मुंबई क्लायमेट वीक' उद्यापासून सुरु

Mumbai Climate Week 2026 बदलत्या हवामानामुळे Risk of natural disasters नैसर्गिक आपत्तींचा धोका मोठ्या प्रमाणात वाढत आहे याच पार्श्वभूमीवर मुंबई क्लायमेट वीकचे आयोजन करण्यात आलं आहे. देशातील पहिला ‘मुंबई क्लायमेट वीक’ उपक्रम १७ फेब्रुवारी २०२६ पासून मुंबईत सुरू होत आहे. हा तीन दिवसीय (१७ ते १९ फेब्रुवारी) जागतिक हवामान संवाद ग्लोबल साऊथसाठी नागरिक-केंद्रित हवामान कृतीचा एक महत्त्वपूर्ण व्यासपीठ ठरणार आहे. प्रोजेक्ट मुंबई या सामाजिक संस्थेच्या नेतृत्वाखाली आणि महाराष्ट्र सरकारच्या पर्यावरण व वातावरणीय बदल विभागाच्या सहकार्याने आयोजित हा उपक्रम मुंबई महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरण (MMRDA) आणि बृहन्मुंबई महानगरपालिका (BMC) यांच्या पाठबळाने होत आहे. मुख्य सत्रे जिओ वर्ल्ड कन्व्हेंशन सेंटर Geo Convention Center, Mumbai येथे पार पडतील.

या तीन दिवसीय उपक्रमात तळागाळातील संस्था, विविध क्षेत्रातील नेते, उद्योगक्षेत्रातील तज्ज्ञ आणि धोरणकर्ते भारत व ग्लोबल साऊथमधील हवामान उपायांवर चर्चा करणार आहेत. जागतिक व राष्ट्रीय पातळीवरील नेतृत्व या मंचावर एकत्र येणार असून माजी अमेरिकन परराष्ट्रमंत्री हिलरी क्लिंटन, सार्वजनिक आरोग्य तज्ज्ञ सौम्या स्वामिनाथन, उद्योग क्षेत्रातील एस्थर फिनिदोरी, दिग्गज क्रिकेटपटू सचिन तेंडूलकर Secretary of State Hillary Clinton, public health expert Soumya Swaminathan, industry insider Esther Finidori, cricket legend Sachin Tendulkar यांच्यासह केंद्रीय मंत्री, आंतरराष्ट्रीय प्रतिनिधी यांच्यासह १०० हून अधिक संस्था आणि ४०० वक्ते सहभागी होणार आहेत. शहरी लवचिकता, अन्न व्यवस्था आणि ऊर्जा संक्रमण या प्रमुख विषयांवर लक्ष केंद्रीत केले जाणार आहे. नोंदणीद्वारे सर्व हवामानप्रेमींसाठी प्रवेश खुला ठेवण्यात आला आहे.

हब-अँड-स्पोक मॉडेल

मुंबई क्लायमेट वीक ‘हब-अँड-स्पोक’ पद्धतीने आयोजित केला आहे. मध्यवर्ती हबमध्ये नेतृत्व संवाद, विषयानुरूप सत्रे, एमसीडब्ल्यू इनोव्हेशन चॅलेंज, यूथ ग्रीन इनोव्हेशन चॅलेंज, ‘वातावरण’ या नागरिक व्यासपीठासह उपाययोजना प्रदर्शन भरवले जाणार आहे. या आठवड्यात शहरभर शाश्वत मेळावे, सार्वजनिक व्याख्याने, चित्रपट प्रदर्शन, कला-सांस्कृतिक कार्यक्रम आणि नागरिक कार्यशाळा आयोजित केल्या जातील.

राष्ट्रीय व जागतिक नेतृत्वाची उपस्थिती

केंद्रीय नवीकरणीय ऊर्जा मंत्री प्रल्हाद जोशी, केंद्रीय वाणिज्य व उद्योग मंत्री पियूष गोयल, मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस, यांच्यासह उद्योगविश्वातील नोवेल टाटा, व्ही विद्यानाथन, अमित चंद्रा, अंकूर गुप्ता, जमशेद गोदरेज, नादिर गोदरेज, संयुक्त राष्ट्र पर्यावरण कार्यक्रमाचे मार्टिन क्लायूस, सिंथिया मॅककॅफरे, अंजली रविकुमार, प्रतिक अग्रवाल, समीर शिसोदीया यांसारखे नेते हवामान कृतीतील भांडवली प्रवाह व धोरणांवर मत मांडणार आहेत. त्याशिवाय शैक्षणिक क्षेत्रातून रोहिणी निलकेणी, मनोज कुमार, सत्यजित भातखळ, मृदुला रमेश, सीमा पौल, शिशिर सिन्हा आणि वीणा श्रीनिवासन यांचीही उपस्थिती राहणार आहे. तसेच चित्रपट क्षेत्रातून पर्यावरणासाठी काम करणाऱ्या अभिनेत्री दिया मिर्झा आणि भूमी पेडणेकर सहभागी होणार आहेत.

नवोन्मेष, युवक नेतृत्व आणि नागरिक सहभाग

Youth Green Innovation Challenge नवोन्मेष हा या उपक्रमाचा केंद्रबिंदू आहे. नॅशनल स्टॉक एक्स्चेंज यांच्या भागीदारीत एमसीडब्ल्यू इनोव्हेशन चॅलेंज आयोजित होणार असून स्टार्टअप्स, शैक्षणिक संस्था आणि नागरी संस्थांना हवामान उपाय मांडण्याची संधी मिळेल. युनिसेफ इंडिया आणि युवाह यांच्या सहकार्याने युवकांसाठी कॅम्पस रोडशो आणि स्पर्धा होणार आहेत. 16 ते 24 वयोगटातील युवकांचे प्रकल्प धोरणकर्त्यांसमोर सादर केले जातील.

हबमध्ये भरवण्यात येणाऱ्या प्रदर्शनात उद्योग, स्टार्टअप्स आणि स्वयंसेवी संस्था हवामान उपाय सादर करतील. गोदरेज ग्रुप, आयडीएफसी फर्स्ट बँक, महिंद्रा ग्रुप, हिंदुस्थान युनिलिव्हर आणि मिरिक टेक Startups and NGOs will present climate solutions. Godrej Group, IDFC First Bank, Mahindra Group, Hindustan Unilever and Mirik Tech यांसारख्या संस्थांचा सहभाग अपेक्षित आहे. नागरिकांना प्रत्यक्ष प्रोटोटाइप व उपाय पाहण्याची संधी मिळणार आहे.

भारत आणि ग्लोबल साऊथसाठी नवा हवामान मंच New climate platform for India and the Global South

मुंबई क्लायमेट वीक हा नागरिक सहभाग, सार्वजनिक-खासगी-लोक भागीदारी आणि शहरस्तरीय अंमलबजावणीवर आधारित भारतीय मॉडेल सादर करतो. हवामान कृतीत भारताच्या नेतृत्वाची दिशा दाखवणारा हा उपक्रम वार्षिक स्वरूपात पुढे नेण्याचा मानस आहे. तीनही विषयक स्तंभ आणि सत्रांची सविस्तर माहिती https://www.mumbaiclimateweek.com/ या अधिकृत संकेतस्थळावर उपलब्ध आहे.