दिल्लीत सध्या AI इम्पॅक्ट परिषद २०२६ सुरुय. या परिषदेचा मुळ उद्देश AI तंत्रज्ञानावर सर्वांगीण अभ्यासपूर्ण चर्चा घडवून आणणे हा आहे. मात्र, त्याऐवजी ही परिषद सध्या चर्चेत आहे ती गलगोटिया विद्यापीठामुळं. या विद्यापीठाचा परिषदेमध्ये स्टॉल होता. त्यात त्यांनी रोबोट डॉग (RoboDog) प्रदर्शनासाठी ठेवला होता. त्याच नाव ‘ओरियन’ ठेवण्यात आलं होतं. गलगोटिया विद्यापीठाच्या सेंटर ऑफ एक्सिलन्स ने या ‘ओरियन’ची निर्मिती केली होती. हा ओरियन विद्यापीठाच्या संपूर्ण कॅम्पसमध्ये फिरत होता, असा दावा विद्यापीठानं केला होता. या रोबोट डॉगच्या निर्मितीसह AI तंत्रज्ञानाच्या विकासासाठी गलगोटिया विद्यापीठानं तब्बल ३५० कोटी रुपयांपेक्षा अधिकची गुंतवणूक केल्याचा दावाही केला होता. मात्र, या रोबोट डॉगचा व्हिडिओ व्हायरल झाल्यानंतर खरा वाद सुरु झालाय. गलगोटिया विद्यापीठानं रोबोट डॉग ‘ओरियन’ ची निर्मिती केल्याचा दावाचं सोशल मीडियावर खोटा ठरविण्यात आलाय...
दिल्ली जवळच्या ग्रेटर नोएडा इथल्या गलगोटिया विद्यापीठानं दिल्लीतल्या भारत मंडपम् मध्ये सुरु असलेल्या इंडिया एआई इम्पॅक्ट समिट २०२६ (India AI Impact Summit 2026) सहभाग घेतला. दरम्यान, या विद्यापीठाच्या स्टॉलवर ठेवण्यात आलेल्या रोबोट डॉगचा व्हिडिओ सोशल मीडियावर व्हायरल झाला. त्यानंतर नेटिझन्सनी हा रोबोट डॉग ज्याचं नाव ओरियन ठेवण्यात आलंय. तो चीनची कंपनी युनीट्री रोबोटिक्सची (Unitree Robotics) निर्मिती असलेलं मॉडेल Unitree Go2 आहे. चीनच्या युनीट्री रोबोटिक्सची निर्मिती असलेल्या या रोबोट डॉगची किंमत २ ते ३ लाख रुपये आहे. सोशल मीडियावर हा रोबोट डॉगची चर्चा सुरु झाल्यानंतर आयोजकांनी गलगोटिया विद्यापीठाला स्टॉल रिकामा करण्याचे आदेशच दिले. त्यामुळं साहजिकच या विद्यापीठाबद्दल माहिती जाणून घेण्याची चर्चा सुरु झाली.
गलगोटिया विद्यापीठाचे मालक कोण आहेत ?
गलगोटिया विद्यापीठाचे संस्थापक, कुलगुरु आणि मालकाचं नाव आहे सुनील गलगोटिया. त्यांचा मुलगा ध्रुव हा विद्यापीठाचा सीईओ आहे. गलगोटिया कुटुंब हे १९३० सालापासून पुस्तकांच्या व्यवसायात आहे. दिल्लीच्या कॅनॉट प्लेस ईडी गलगोटिया अँड सन्स या नावानं त्यांचं छोटंस पुस्तकांचं दुकान होतं. सुनील गलगोटिया यांनी सेंट कोलंबा स्कूल इथून आणि नंतर दिल्लीच्याच श्री राम कॉलेज ऑफ कॉमर्समधून वाणिज्य शाखेची पदवी संपादन केली.
पुस्तकांच्या दुकानापासून ते प्रकाशनाच्या व्यवसायापर्यंत
१९८० च्या दशकात सुनील गलगोटिया यांनी गलगोटियास् पब्लिकेशन्सची सुरुवात केली. सुरुवातीला त्यांनी फक्त ९ हजार रुपये उधार घेऊन आपलं पहिलं पुस्तक पॉवर सिस्टम कंट्रोल अँड स्टॅबिलिटीचं प्रकाशन केलं. त्यानंतर त्यांना अमेरिकेनं कंपनी बैरन्स (Barron’s) च्या SAT, TOFEL, GRE आणि GMAT सारख्या आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील पुस्तकांच्या भारतातील वितरणाचे अधिकार मिळाले आणि सुनील गलगोटिया यांच्या व्यवसायानं मोठी झेप घेतली.
२००० मध्ये सुनील गलगोटिया यांनी फक्त ४० विद्यार्थांना घेऊन गलगोटियास् इंस्टिट्युट मॅनेजमेंट अँड टेक्नॉलॉजी (GIMT) ची सुरुवात केली. त्यनंतर गलगोटियास् कॉलेज ऑफ इंजिनिअरिंग अँड टेक्नॉलॉजी ची सुरुवात झाली. २०११ मध्ये उत्तर प्रदेश सरकारने या इन्स्टिट्युटला विद्यापीठाचा दर्जा दिला अन् गलगोटिया विद्यापीठ अस्तित्वात आलं. सध्या या विद्यापीठात ४० हजारांपेक्षा अधिक विद्यार्थी शिकत आहेत. ४० पेक्षा अधिक देशातून इथं विद्यार्थी शिक्षणासाठी येतात. या विद्यापीठाती १ लाखापेक्षा अधिक माजी विद्यार्थी हे ९६ देशात नोकरी करत आहेत. काही माध्यमांच्या रिपोर्टनुसार गलगोटिया समूहाची आर्थिक उलाढाल ही ३ हजार कोटी रुपये इतकी आहे.
चीनी रोबोट वादानं गलगोटिया विद्यापीठ अडचणीत ?
India AI Impact Summit मध्ये गलगोटिया विद्यापीठानं रोबोट डॉग हे आपलंच संशोधन असल्याचं सांगितलं. मात्र, सोशल मीडियावर नेटिझन्सनी यावर संताप व्यक्त केला. कारण चीनच्या कंपनीत तयार झालेला हा रोबोट डॉग होता. त्याला गलगोटिया विद्यापीठानं स्वतःचं संशोधन म्हणून दाखवलं होतं. विद्यापीठानं यासंदर्भात दिलेल्या स्पष्टीकरणामध्ये म्हटलंय की, आम्ही कधीच दावा केलेला नाही की हा रोबोट डॉग विद्यापीठानं बनवलाय. हा रोबोट डॉग विद्यार्थ्यांच्या शिक्षणासाठी आणि त्यांच्या एक्सपोजरसाठी विकत घेतलेला आहे. मात्र, भारत मंडपममधील व्हिडिओमध्ये हा रोबोट डॉग गलगोटिया विद्यापीठाचं संशोधन असल्याचा स्पष्ट दावा करण्यात आला होता, त्यामुळं हा वाद चांगलाच पेटला. त्यामुळं आयोजकांनी गलगोटिया विद्यापीठाला या समिटमधून बाहेर काढण्यात आलं. एका छोट्या पुस्तकाच्या दुकानापासून सुनील गलगोटिया यांनी व्यवसायाला सुरुवात केली. त्यानंतर हजारो कोटींचं शैक्षणिक साम्राज्य उभं केलं. मात्र, रोबोट डॉगच्या वादानं आता या शैक्षणिक साम्राज्याच्या विश्वासार्हतेवरच प्रश्न उभं केलं जात आहे.