Union Budget 2026 Health Sector: कॅन्सरची औषधे स्वस्त होणार; आरोग्य क्षेत्रासाठी १.०६ लाख कोटींची मोठी तरतूद !

नवी दिल्ली: अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी २०२६-२७ या आर्थिक वर्षाचा अर्थसंकल्प सादर केला असून, यामध्ये आरोग्य क्षेत्रासाठी पहिल्यांदाच १ लाख कोटींचा टप्पा ओलांडला आहे. 'विकसित भारत'च्या उद्दिष्टासाठी आरोग्य हा मुख्य आधारस्तंभ मानून सरकारने मोठी गुंतवणूक केली आहे.

या अर्थसंकल्पात आरोग्य मंत्रालयासाठी करण्यात आलेल्या तरतुदींची आकडेवारी खालीलप्रमाणे आहे:

अर्थसंकल्पातील ५ मुख्य ठळक वैशिष्ट्ये

१. कॅन्सरग्रस्तांना मोठा दिलासा

कॅन्सर उपचाराचा खर्च कमी करण्यासाठी सरकारने १७ महत्त्वाच्या कॅन्सर औषधांवरील 'बेसिक कस्टम ड्युटी' (BCD) पूर्णपणे माफ केली आहे. याशिवाय, ७ दुर्मिळ आजारांच्या औषधांनाही आयात शुल्कातून सवलत देण्यात आली आहे.

२. बायोफार्मा शक्ती मोहिमेचा प्रारंभ

भारताला औषध निर्मितीचे जागतिक केंद्र बनवण्यासाठी ₹१०,००० कोटींच्या 'बायोफार्मा शक्ती' मिशनची घोषणा करण्यात आली आहे. याअंतर्गत ३ नवीन NIPER संस्था स्थापन केल्या जातील आणि १,००० अधिकृत 'क्लिनिकल ट्रायल' साइट्सचे जाळे विणले जाईल.

३. मानसिक आरोग्यासाठी NIMHANS-2

मानसिक आरोग्याच्या वाढत्या आव्हानांना तोंड देण्यासाठी उत्तर भारतात NIMHANS-2 ची स्थापना केली जाईल. तसेच, जिल्हा रुग्णालयांमध्ये आपत्कालीन आणि ट्रॉमा केअर सुविधांमध्ये ५०% वाढ करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे.

४. वैद्यकीय पर्यटन आणि ५ प्रादेशिक हब

भारतात 'मेडिकल टुरिझम'ला चालना देण्यासाठी राज्यांच्या सहकार्याने ५ प्रादेशिक आरोग्य हब (Regional Medical Hubs) विकसित केले जातील. येथे परदेशी रुग्णांसाठी अद्ययावत उपचार आणि राहण्याची सोय असेल.

५. आयुर्वेद आणि आयुष (AYUSH) विस्तार

आयुर्वेदाला जागतिक बाजारपेठ मिळवून देण्यासाठी ३ नवीन 'ऑल इंडिया इन्स्टिट्यूट ऑफ आयुर्वेद' स्थापन होतील. तसेच, १.५ लाख कुशल केअरगव्हर्सना (Caregivers) योग आणि आयुर्वेद क्षेत्रात प्रशिक्षित करून रोजगार दिला जाईल.

सर्वसामान्यांसाठी काय बदलणार ?

या अर्थसंकल्पातून सरकारने हे स्पष्ट केले आहे की, केवळ रुग्णालये बांधणे पुरेसे नाही, तर औषधे स्वस्त करणे आणि तज्ज्ञ मनुष्यबळ निर्माण करणे ही काळाची गरज आहे. कॅन्सरवरील स्वस्त औषधे आणि निमवैद्यकीय कर्मचाऱ्यांची वाढती संख्या यामुळे ग्रामीण भागातील आरोग्य व्यवस्थेचा चेहरामोहरा बदलण्याची शक्यता आहे.

पहा - Union Budget 2026 | निर्मला सीतारमण यांची अर्थसंकल्पानंतर पत्रकार परिषद