Union Budget 2026 Education: शिक्षणासाठी १.३९ लाख कोटींचा ऐतिहासिक निधी; प्रत्येक जिल्ह्यात मुलींचे वसतिगृह आणि 'युनिव्हर्सिटी टाऊनशिप'ची घोषणा!
Union Budget 2026 Education: A historic fund of ₹1.39 lakh crore for education; announcement of girls' hostels in every district and 'University Townships'!
नवी दिल्ली: केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी २०२६-२७ या वर्षाचा अर्थसंकल्प सादर केला असून, यामध्ये शिक्षण क्षेत्रासाठी ₹१,३९,२८९.४८ कोटींची विक्रमी तरतूद केली आहे. "युवा शक्ती" या संकल्पनेवर आधारित या बजेटमध्ये शाळांपासून उच्च शिक्षणापर्यंत अनेक क्रांतिकारक बदल सुचवण्यात आले आहेत.
बजेट २०२६: शिक्षण क्षेत्रातील 5 महत्त्वाचे मुद्दे
१. 'STEM' शिक्षणात मुलींचा सहभाग वाढणार
विज्ञानाच्या आणि तंत्रज्ञानाच्या (STEM) क्षेत्रात मुलींचा सहभाग वाढवण्यासाठी केंद्र सरकार प्रत्येक जिल्ह्यात मुलींचे वसतिगृह (Girls' Hostel) उभारणार आहे. यामुळे ग्रामीण भागातील मुलींना उच्च शिक्षणासाठी शहरात राहण्याची सोय होईल.
२. ५ नवीन युनिव्हर्सिटी टाऊनशिप (University Townships)
औद्योगिक आणि लॉजिस्टिक कॉरिडॉरच्या जवळ ५ एकात्मिक युनिव्हर्सिटी टाऊनशिप विकसित करण्यासाठी केंद्र सरकार राज्यांना मदत करेल. येथे एकाच ठिकाणी विद्यापीठे, महाविद्यालये आणि संशोधन संस्था असतील.
३. १५,००० शाळांमध्ये 'कंटेंट क्रिएटर लॅब्स'
आजच्या 'डिजिटल युगा'ला साजेशी पावले टाकत, १५,००० माध्यमिक शाळांमध्ये AVGC (Animation, Visual Effects, Gaming, Comics) लॅब्स उभारल्या जातील. यामुळे २ दशलक्ष तरुणांना या क्षेत्रात रोजगाराच्या संधी मिळतील.
४. परदेशात शिक्षण घेणे झाले स्वस्त
परदेशात शिक्षणासाठी पैसे पाठवताना आकारला जाणारा TCS (Tax Collected at Source) आता ५% वरून कमी करून २% करण्यात आला आहे. यामुळे परदेशात शिकणाऱ्या भारतीय विद्यार्थ्यांचा आर्थिक भार कमी होईल.
५. AI आणि तंत्रज्ञानावर भर
शिक्षणात कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा (AI) वापर वाढवण्यासाठी ₹५०० कोटींच्या AI सेंटर ऑफ एक्सलन्सची घोषणा करण्यात आली आहे. तसेच, पूर्व भारतात एक नवीन 'नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ डिझाईन' (NID) स्थापन केले जाईल.
पहा - Union Budget 2026 | निर्मला सीतारमण यांची अर्थसंकल्पानंतर पत्रकार परिषद
