आता उपचारांसाठी एनपीएसमधून काढता येणार पैसे

बहुतेक लोकांसाठी पेन्शन किंवा निवृत्तीवेतन म्हणजे अशी रक्कम असते जिला निवृत्तीपर्यंत हात लावला जात नाही. पण, जर तुम्हाला याच पैशांचा वापर सर्वात जास्त गरज असताना—म्हणजेच वैद्यकीय आणीबाणीच्या वेळी करता आला तर?

याच संकल्पनेतून पेन्शन फंड नियामक आणि विकास प्राधिकरणाने (PFRDA) 'NPS Swasthya' या उपक्रमाचा दुसरा टप्पा (Proof of Concept - POC) सुरू केला आहे. ही योजना निवृत्तीवेतन बचत आणि आरोग्य सेवा निधी यांचे एकत्रीकरण करते.

PFRDA च्या मते, 'एनपीएस स्वास्थ्य' हा एक बहु-भागीदार उपक्रम असून तो सदस्यांना व्यापक आर्थिक आणि आरोग्य सुरक्षा प्रदान करण्यासाठी तयार करण्यात आला आहे.

हे तुमच्यासाठी महत्त्वाचे का आहे?

जर तुम्ही नॅशनल पेन्शन सिस्टममध्ये (NPS) गुंतवणूक करत असाल, तर तुमचे पैसे सहसा निवृत्तीपर्यंत लॉक-इन असतात. यामुळे दीर्घकालीन बचत तर होते, पण आरोग्य खर्चासाठी तातडीने पैसे हवे असल्यास अडचण निर्माण होते.

२०२६ मध्ये भारतातील आरोग्य सेवांचा खर्च ११.५% ते १४% दराने वाढण्याचा अंदाज आहे, जो महागाईच्या दरापेक्षा खूप जास्त आहे. हीच दरी भरून काढण्यासाठी NPS Swasthya मदत करणार आहे.

NPS Swasthya मुळे काय बदलणार?

या नवीन मॉडेलअंतर्गत तुम्हाला खालील सुविधा मिळतील:

तुमच्या एकूण पेन्शन योगदानापैकी २५% पर्यंत रक्कम काढता येईल.

या रकमेचा वापर प्रामुख्याने वैद्यकीय खर्चासाठी करता येईल.

याला 'नेट एलिजिबल बॅलन्स' (Net Eligible Balance) असे म्हटले जाईल, जो डिजिटल पद्धतीने उपलब्ध असेल.

थोडक्यात सांगायचे तर तुमची निवृत्तीवेतन बचत आता 'हेल्थ इमर्जन्सी फंड' म्हणूनही काम करेल.

याचा वापर कसा कराल?

ही संपूर्ण प्रक्रिया ॲप-आधारित आणि अत्यंत सोपी असेल:

सबस्क्राइबर MAven ॲप द्वारे निधीची मागणी करू शकतील.

रुग्णालय किंवा वैद्यकीय खर्चासाठी त्वरित पैसे उपलब्ध होतील.

ही प्रणाली पूर्णपणे NPS रेकॉर्डशी जोडलेली असेल.

या उपक्रमातील भागीदार

Medi Assist: तंत्रज्ञान आणि क्लेम सेटलमेंट.

CAMS: नोंदणी (Onboarding) आणि KYC प्रक्रिया.

Tata & Axis Pension Fund: पेन्शन फंड व्यवस्थापक.

Aditya Birla Health Insurance: आरोग्य विमा सहाय्य.

१६.५५ लाख कोटींची मालमत्ता आणि वाढती चिंता

एनपीएस अंतर्गत एकूण मालमत्ता (AUM) आता १६.५५ लाख कोटी रुपयांवर पोहोचली आहे. परंतु, वाढत्या आरोग्य खर्चामुळे अनेक निवृत्त व्यक्तींना त्यांच्या निवृत्तीनंतरच्या सुरक्षित निधीतून पैसे खर्च करावे लागत आहेत, ज्यामुळे त्यांची आर्थिक सुरक्षा धोक्यात येते.

पूर्वी: पेन्शन = फक्त वृद्धापकाळासाठी लॉक केलेली बचत.

आता: पेन्शन = निवृत्ती + आरोग्यासाठी सुरक्षा कवच.

हे लक्षात ठेवणे गरजेचे आहे की, तुम्ही तुमच्या योगदानापैकी केवळ २५% रक्कमच काढू शकता. तसेच, वेळेपूर्वी पैसे काढल्यामुळे तुमच्या निवृत्तीनंतर मिळणाऱ्या एकूण रकमेत (Corpus) घट होऊ शकते. त्यामुळे, आणीबाणीच्या वेळी मदत होत असली तरी, या सुविधेचा वापर विचारपूर्वक करणे आवश्यक आहे.