तरुणांमध्ये हृदयविकाराचे प्रमाण वाढले

हृदयविकार हा आता केवळ वृद्धापकाळात येणारा आर्थिक धक्का राहिलेला नाही. कर्मचारी विमा आणि आरोग्य लाभ कंपनी Plum च्या ताज्या आकडेवारीनुसार, हा गंभीर आजार आता २० आणि ३० वयोगटातील भारतीयांना मोठ्या प्रमाणात ग्रासत आहे. या बदलत्या परिस्थितीमुळे विमा कंपन्यांनी आता या जोखमीचे मूल्यांकन पूर्वीपेक्षा खूप आधीच करण्यास सुरुवात केली असून त्याचा थेट परिणाम प्रीमियमवर होत आहे.

सुमारे १,००,००० विमा दावे (Claims) आणि १०,००० आरोग्य तपासण्यांच्या विश्लेषणातून एक धक्कादायक बदल समोर आला आहे. तरुण पॉलिसीधारक आता विम्याच्या कक्षेत येतानाच गंभीर हृदयविकाराची लक्षणे घेऊन येत आहेत. यामुळे विमा कंपन्यांनी प्रीमियमच्या किमती वाढवल्या असून अंडररायटिंगचे नियम अधिक कडक केले आहेत. आकडेवारीनुसार, दर तीनपैकी एका अर्जदाराच्या प्रीमियममध्ये हृदयविकाराची जोखीम आढळताच १० ते ५० टक्क्यांपर्यंत वाढ केली जात आहे.

उपचारांचा वाढता खर्च आणि विम्यावर ताण

हृदयविकारामुळे सर्वसामान्य कुटुंबांच्या खिशावर मोठा भार पडत आहे. 'पलम'च्या डेटानुसार, हृदयविकाराच्या दर तीनपैकी एका दाव्याची रक्कम १.७ लाख रुपयांपेक्षा जास्त असते. अधिक गंभीर प्रकरणांमध्ये, विशेषतः जेव्हा आयसीयू (ICU) उपचार किंवा शस्त्रक्रिया लागते, तेव्हा ७ ते १० टक्के दावे ५ लाख रुपयांचा टप्पा ओलांडतात. चिंतेची बाब म्हणजे सुमारे ६० टक्के प्रकरणांमध्ये शस्त्रक्रियेची गरज भासते, ज्याचा अर्थ असा की आजाराचे निदान खूप उशिरा झाले आहे.

आजाराच्या तीव्रतेनुसार उपचारांचा खर्च झपाट्याने बदलतो. मध्यम स्वरूपाच्या प्रकरणांमध्ये खर्च ६३,००० रुपयांच्या आसपास असतो, परंतु स्टेंट टाकण्याच्या प्रक्रियेसाठी २.५ लाख रुपयांहून अधिक खर्च येतो. बायपास सर्जरीसाठी हा खर्च ३.२ लाख रुपयांच्या पुढे जातो, तर आयसीयू आणि इतर गुंतागुंतीच्या उपचारांसह काही प्रकरणांमध्ये हा आकडा २० ते २८ लाख रुपयांपर्यंत पोहोचू शकतो. जे उपचार सुरुवातीला सामान्य वाटतात, ते अचानक लाखो रुपयांच्या खर्चात रूपांतरित होऊन विम्याचे कव्हर अपुरे पाडतात.

जोखीम आता तरुण वयातच

हा डेटा 'हृदयविकार अचानक येतो' या समजाला छेद देतो. उलट, हृदयविकाराची जोखीम शरीरात अनेक वर्षे शांतपणे वाढत असते. शरीरातील ApoB आणि नॉन-HDL कोलेस्ट्रॉलची पातळी विशीतच वाढू लागते. ३० टक्क्यांहून अधिक तरुणांच्या धमन्यांमध्ये सूज (Inflammation) असल्याचे दिसून आले असून, ३० ते ४० वयोगटातील निम्मी लोकसंख्या मध्यम ते उच्च दीर्घकालीन जोखमीच्या श्रेणीत येते. सामान्य आरोग्य तपासण्या केवळ BMI आणि साध्या कोलेस्ट्रॉलवर आधारित असल्याने ही सुरुवातीची लक्षणे अनेकदा दुर्लक्षित राहतात आणि शेवटी थेट शस्त्रक्रियेचीच वेळ येते.

विमा कंपन्यांच्या कार्यपद्धतीत बदल

विमा घेणाऱ्यांसाठी आता वयापेक्षा आरोग्याचे निकष महत्त्वाचे ठरू लागले आहेत. पूर्वी वय हा विम्याच्या प्रीमियमचा मुख्य आधार असायचा, मात्र आता विमा कंपन्या बायोमार्कर्स आणि प्रगत आरोग्य तपासण्यांवर भर देत आहेत. दर पाचपैकी एक विमा अर्ज थेट नाकारला जात आहे, तर तरुण ग्राहकांसाठी वेटिंग पिरियड वाढवण्यात आला आहे. यामुळे विशीत मिळणारा "स्वस्त विमा" मिळवण्याची संधी आता कमी होत चालली आहे.

विमा कंपन्यांसाठीही हे मोठे आव्हान आहे, कारण तरुण ग्राहकांकडून सुरुवातीलाच मोठे आणि शस्त्रक्रियेचे दावे येत आहेत. यामुळे कंपन्या आता केवळ वयानुसार किंमत न ठरवता, प्रतिबंधात्मक तपासण्या आणि वैयक्तिक आरोग्य प्रोफाइलनुसार विमा देण्याकडे वळत आहेत.

भविष्यासाठी नियोजन

या वाढत्या खर्चामुळे ५ ते १० लाख रुपयांचे विमा संरक्षण आता अपुरे पडू शकते. गंभीर हृदयविकाराचा खर्च सामान्य उत्पन्नाच्या तुलनेत ४ वर्षांची बचत एका झटक्यात संपवू शकतो. त्यामुळे शहरी व्यावसायिकांनी किमान १० लाख रुपयांची मूळ पॉलिसी घेऊन त्यावर 'टॉप-अप' घेणे गरजेचे झाले आहे. तसेच, केवळ साध्या लॅब टेस्टवर अवलंबून न राहता ApoB सारख्या प्रगत चाचण्या करून आपल्या हृदयाच्या आरोग्याची खरी स्थिती जाणून घेणे हाच आर्थिक आणि शारीरिक सुरक्षिततेचा उत्तम मार्ग आहे.