सोन्याने ओलांडला १.४८ लाखांचा टप्पा, तर चांदी २.४१ लाखांवर

अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या एका विधानाने जागतिक आणि भारतीय बाजारपेठेत मौल्यवान धातूंच्या किमतीत मोठी हालचाल पाहायला मिळत आहे. ट्रम्प यांनी अमेरिका-इराण युद्ध दोन ते तीन आठवड्यांत संपवून माघार घेण्याचे संकेत दिल्याने सोन्या-चांदीच्या दरांना बळ मिळाले आहे.

जागतिक बाजारपेठेतील स्थिती (Spot Prices)

ट्रम्प यांच्या विधानानंतर जागतिक बाजारपेठेत स्पॉट गोल्ड (Spot Gold) प्रति औंस $४,७०० च्या उच्चांकी पातळीवर पोहोचले असून सध्या ते $४,६८० च्या आसपास व्यवहार करत आहे. (रुपयांमध्ये हे दर सुमारे ३,८७,९०० रुपये प्रति औंस इतके होतात, १ डॉलर = ८२.८० रुपये या अंदाजित दराने).

दुसरीकडे, चांदीने देखील प्रति औंस $७५ चा टप्पा गाठल्यानंतर सध्या $७४ वर स्थिरावली आहे. (रुपयांमध्ये हे दर सुमारे ६,१०० रुपये प्रति औंस इतके होतात).

अमेरिकन अर्थतज्ज्ञ पीटर शिफ यांच्या मते, २००८ नंतर मार्च महिना सोन्यासाठी सर्वात वाईट ठरला असला तरी, या आठवड्यात सोन्यात १५% ची तेजी दिसून आली आहे. १९८० नंतर एप्रिल महिना सोन्यासाठी ऐतिहासिक ठरू शकतो, असा अंदाजही त्यांनी व्यक्त केला आहे.

MCX वर सोन्या-चांदीचा भाव (Indian Market)

भारतीय वायदा बाजारात (MCX) मंगळवारी दोन्ही धातूंनी चांगली कामगिरी केली:

MCX Gold (एप्रिल वायदा): १ टक्क्याने वधारून १,४८,१५० रुपये प्रति १० ग्रॅम वर बंद झाला.

MCX Silver (मे वायदा): ५ टक्क्यांहून अधिक वाढून २,४१,४५६ रुपये प्रति किलो वर पोहोचला.

कच्च्या तेलाचा परिणाम आणि महागाईची चिंता

ब्रेंट क्रूड (Brent Crude): $१०५ प्रति बॅरलवर. (सुमारे ८,७०० रुपये).

WTI क्रूड: $१०२ प्रति बॅरलवर. (सुमारे ८,४५० रुपये).

ट्रम्प यांनी युद्ध संपवण्याचे संकेत दिले असले तरी, इराणच्या ताब्यातील 'हॉर्मुझची सामुद्रधुनी' (Strait of Hormuz) या व्यापार मार्गाचा ताबा अमेरिका घेणार नसल्याचे स्पष्ट केले आहे. हा मार्ग बंद असल्याने जागतिक ऊर्जा पुरवठा विस्कळीत झाला असून यामुळे कच्च्या तेलाचे दर चढेच आहेत. वाढत्या इंधन दरांमुळे जगभरात महागाईचा धोका (Inflationary Concerns) वाढला आहे.

व्याजाचे दर आणि डॉलर इंडेक्स

वाढत्या महागाईमुळे अमेरिकन फेडरल रिझर्व्ह यावर्षी व्याजाच्या दरात कपात करण्याची शक्यता धूसर झाली आहे. यापूर्वी दोन कपातीची शक्यता होती, ती आता मावळली आहे. सोन्यासारख्या नॉन-यिल्डिंग मालमत्तेसाठी हे आव्हानात्मक असते.

दरम्यान, डॉलर इंडेक्स १०० वरून ९९ वर घसरल्याने सोन्याची मागणी आणि किंमत वाढण्यास मदत झाली आहे. डॉलर कमकुवत झाल्यामुळे इतर चलनांमध्ये सोने खरेदी करणे स्वस्त होते, ज्यामुळे मागणी वाढते.

गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाचे संकेत:

जागतिक तणाव आणि अनिश्चितता: युद्ध संपण्याचे संकेत मिळत असले तरी, जोपर्यंत प्रत्यक्ष शांतता प्रस्थापित होत नाही, तोपर्यंत सोन्या-चांदीला सुरक्षित गुंतवणुकीचे साधन म्हणून मागणी राहील.

महागाई आणि व्याजाचे दर: महागाई वाढत राहिल्यास आणि फेडरल रिझर्व्हने व्याजाचे दर चढे ठेवल्यास, सोन्याच्या किमतीवर दबाव येऊ शकतो. मात्र, डॉलर इंडेक्समधील घसरण सोन्याला आधार देऊ शकते.

कच्च्या तेलाचे दर: तेलाचे दर चढे राहिल्यास महागाई वाढेल, ज्यामुळे सोन्याची मागणी वाढू शकते.

डॉलर इंडेक्स: डॉलर इंडेक्समधील हालचालींवर बारकाईने लक्ष ठेवणे आवश्यक आहे.

एकूणच सोन्या-चांदीच्या दरात वाढ होण्याचे संकेत मिळत असले तरी, गुंतवणूकदारांनी जागतिक परिस्थिती, महागाई आणि व्याजाच्या दरांमधील बदलांचा अभ्यास करूनच गुंतवणुकीचा निर्णय घेणे योग्य ठरेल. तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे देखील फायदेशीर ठरू शकते.