Four Stars of Destiny Book Review : जनरल नरवणेंच्या फोर स्टार्स ऑफ डेस्टिनी पुस्तकात आहे तरी काय?
लेखकाच्या स्वतःच्या जीवनाचा प्रत्यक्ष अनुभव सांगणारे आत्मचरित्र वाचकांना विलक्षण जवळीक आणि आत्मीयता देते. मनोज नरवणे यांचे Four Stars of Destiny हे केवळ आत्मकथन नाही, तर भारतीय लष्करातील विविध भूमिका, कार्यपद्धती आणि अंतर्गत चर्चांवर टाकलेले प्रामाणिक व अंतरंग प्रकाश आहे. पूर्व लडाखमधील भारत-चीन संघर्षाचा, विशेषतः गलवान खोऱ्यातील घटनेपूर्वी आणि नंतरच्या ‘ऑपरेशन स्नो लेपर्ड’चा त्यांनी केलेला सविस्तर व निर्भीड वृत्तान्त अत्यंत माहितीपूर्ण आणि थरारक आहे. तो प्रत्येक वाचकाच्या अंगावर शहारे आणणारा ठरेल. आत्मचरित्रकार म्हणून मनोज नरवणे यांचा विश्वास आहे की, “माझे यश फक्त माझ्यासाठी नसावे, ते इतरांनाही उपयोगी पडावे.”
जनरल व्ही. पी. मलिक, माजी लष्करप्रमुख
Four Stars of Destiny हे आपल्या अग्रगण्य लष्करी जनरलपैकी एकाच्या प्रेरणादायी जीवनप्रवासाची कथा आहे. रंजक, अंतर्दृष्टीपूर्ण आणि विचारप्रवर्तक अशा या पुस्तकात जनरल नरवणे यांनी आपल्या आयुष्याच्या अनुभवांमधून नेतृत्व, व्यवस्थापन आणि परिपूर्ण आयुष्य कसे जगावे याचे महत्त्वाचे धडे दिले आहेत. सर्व पिढ्यांतील वाचकांसाठी हे पुस्तक अवश्य वाचनीय आहे.
शशी थरूर, खासदार, तिरुवनंतपुरम; संसदीय स्थायी समिती (रसायन व खते) अध्यक्ष; अखिल भारतीय प्रोफेशनल्स काँग्रेस अध्यक्ष
जनरल मनोज मुकुंद नरवणे यांनी भारतीय लष्करातील आपले जीवन आणि अठ्ठावीसावे लष्करप्रमुख म्हणून सर्वोच्च पदापर्यंतचा प्रवास याचे रोचक दर्शन घडवले आहे. वैयक्तिक अनुभवांवर आधारित हे आत्मकथन भारतीय सशस्त्र दलांविषयी वाढत्या लोकस्वारस्याला नवी दिशा देईल. २०२० मधील गलवान संकट आणि अलीकडील संरक्षण सुधारणांवरील त्यांची सखोल चर्चा भारताच्या संरक्षण व राष्ट्रीय सुरक्षाविषयक धोरणांत रस असणाऱ्यांसाठी मौल्यवान ठरेल.
प्रा. सी. राजा मोहन, इन्स्टिट्यूट ऑफ साउथ एशियन स्टडीज, नॅशनल युनिव्हर्सिटी ऑफ सिंगापूर
स्पष्टवक्ते आणि सर्वसमावेशक शैलीत भारताचे अठ्ठावीसावे लष्करप्रमुख जनरल एम. एम. नरवणे यांनी आपल्या लष्करी कारकिर्दीचे हे आत्मकथन लिहिले आहे. चाळीस वर्षांच्या सैनिक आणि अधिकारी जीवनाचा मागोवा घेताना त्यांनी विशेषतः २०२०-२२ या कालखंडातील आपल्या कार्यकाळावर प्रकाश टाकला आहे. जो मुख्यतः लडाख सीमासंकट आणि कोविड महामारीशी झुंज देण्यात गेला. लष्करी व्यावसायिक आणि संरक्षण विषयात रस असणाऱ्या वाचकांसाठी हे पुस्तक अत्यंत उपयुक्त ठरेल. निश्चितच हे एक बेस्टसेलर ठरणार आहे.
