घसरणीतही गुंतवणूकदारांचा विश्वास

जागतिक स्तरावरील वाढता भू-राजकीय तणाव आणि शेअर बाजारातील मोठ्या चढ-उतारामुळे निर्माण झालेल्या भीतीला भारतीय गुंतवणूकदारांनी सपशेल नाकारले आहे. आंतरराष्ट्रीय बाजारात युद्धाच्या बातम्या आणि अनिश्चिततेची चर्चा असतानाही, भारतातील सामान्य गुंतवणूकदारांनी इक्विटी म्युच्युअल फंडात विक्रमी गुंतवणूक करून देशाच्या अर्थव्यवस्थेवर आपला भक्कम विश्वास व्यक्त केला आहे.

मार्च २०२६ या महिन्यात इक्विटी म्युच्युअल फंडात ४०,४५० कोटी रुपयांची निव्वळ गुंतवणूक झाली आहे. फेब्रुवारी महिन्यात ही गुंतवणूक २५,९७८ कोटी रुपये इतकी होती, म्हणजेच केवळ एका महिन्यात गुंतवणुकीच्या ओघात सुमारे ३८ टक्क्यांची मोठी वाढ झाली आहे. जुलै २०२५ नंतरचा हा गुंतवणुकीचा उच्चांक मानला जात आहे.

बाजारातील घसरण ठरली खरेदीची मोठी संधी

मार्च महिना शेअर बाजारासाठी अत्यंत आव्हानात्मक होता. मध्यपूर्वेतील संघर्ष, विशेषतः अमेरिका-इस्रायल आणि इराण यांच्यातील वाढत्या तणावामुळे जागतिक बाजारासह भारतीय शेअर बाजारातही मोठी घसरण (Correction) पाहायला मिळाली. मात्र, भारतीय गुंतवणूकदारांनी या घसरणीमुळे डगमगून न जाता, 'डीप'मध्ये खरेदी करण्याचे धोरण स्वीकारले. अनेक दीर्घकालीन गुंतवणूकदारांनी या तात्पुरत्या घसरणीला स्वस्तात शेअर्स खरेदी करण्याची एक उत्तम संधी मानले आणि म्युच्युअल फंडांच्या माध्यमातून आपली गुंतवणूक वाढवली.

इक्विटी म्युच्युअल फंडात झालेली ही वाढ वार्षिक आधारावर ६१ टक्क्यांहून अधिक आहे. किरकोळ गुंतवणूकदारांनी एसआयपी (SIP) च्या माध्यमातून दाखवलेली शिस्त या यशाचे मुख्य कारण ठरली आहे. मार्च महिन्यात साधारणपणे कंपन्या आपल्या आर्थिक वर्षाच्या नियोजनासाठी डेट फंडांतून पैसे काढतात, त्यामुळे काही प्रमाणात आऊटफ्लो दिसला असला तरी, इक्विटी क्षेत्रातील गुंतवणुकीचा वेग प्रचंड राहिला आहे.

मिड-कॅप आणि स्मॉल-कॅपमध्ये गुंतवणुकीचा धडाका

ज्या श्रेणींमध्ये जास्त जोखीम मानली जाते, अशा मिड-कॅप आणि स्मॉल-कॅप फंडांमध्ये गुंतवणूकदारांनी सर्वाधिक रस दाखवला आहे. मार्च महिन्यात मिड-कॅप फंडात ६,०६४ कोटी रुपये आणि स्मॉल-कॅप फंडात ६,२६४ कोटी रुपयांची गुंतवणूक झाली. यापूर्वी या कंपन्यांच्या वाढलेल्या किमतींमुळे काही प्रमाणात चिंतेचे वातावरण होते, परंतु अलीकडील घसरणीमुळे या कंपन्यांचे शेअर्स पुन्हा एकदा आकर्षक किमतीत उपलब्ध झाले आहेत. गुंतवणूकदारांनी या क्षेत्रातील भविष्यातील वाढीच्या क्षमतेवर आपला विश्वास पुन्हा एकदा सिद्ध केला आहे.

स्थैर्य आणि लवचिकतेसाठी मोठी पसंती

गुंतवणूकदारांनी केवळ जोखीम न घेता स्थिरतेकडेही लक्ष दिले आहे. मोठ्या कंपन्यांच्या 'लार्ज-कॅप' फंडांमधील गुंतवणूक वाढून ती २,९९८ कोटी रुपयांवर पोहोचली आहे. तर दुसरीकडे, 'फ्लेक्सी-कॅप' फंड गुंतवणूकदारांसाठी आजही सर्वात लोकप्रिय ठरले असून, या श्रेणीत १०,०५४ कोटी रुपयांची मोठी गुंतवणूक झाली आहे. कोणत्याही बाजार भांडवलाच्या कंपनीत गुंतवणूक करण्याची मुभा मिळत असल्याने, बदलत्या बाजारात फ्लेक्सी-कॅप हे गुंतवणूकदारांचे सुरक्षा कवच ठरत आहे.

काही क्षेत्रांतून गुंतवणूकदारांची माघार

एकीकडे गुंतवणुकीचा ओघ सुरू असतानाच, काही क्षेत्रांत नफा वसुलीही दिसून आली. डिव्हिडंड यील्ड फंड आणि टॅक्स सेव्हिंग फंड (ELSS) मधून गुंतवणूकदारांनी पैसे काढले आहेत. नवीन कर प्रणालीमुळे ELSS मधील आकर्षण कमी होत असल्याचे स्पष्ट होत आहे. तसेच हायब्रीड योजना आणि प्रामुख्याने आर्बिट्रेज फंडांमधूनही मोठ्या प्रमाणात पैसे बाहेर पडले आहेत.

गुंतवणूकदारांची परिपक्वता आणि भविष्याचा वेध

आर्थिक वर्ष २०२६ हे भारतीय म्युच्युअल फंड गुंतवणूकदारांच्या परिपक्वतेचे वर्ष ठरले आहे. पूर्वी बाजारात थोडी जरी घसरण झाली की सामान्य गुंतवणूकदार पैसे काढून घेत असत, पण आता ते बाजाराला सावरणारे मुख्य आधारस्तंभ बनले आहेत.

मार्च २०२६ अखेर एसआयपी (SIP) द्वारे जमा होणारे मासिक योगदान ३२,०८६ कोटी रुपयांच्या ऐतिहासिक पातळीवर पोहोचले आहे. एकूण ९.७ कोटींहून अधिक सक्रिय एसआयपी खाती हे भारतीय अर्थव्यवस्थेच्या वाढत्या शक्तीचे प्रतीक आहे. जागतिक अनिश्चिततेच्या काळातही भारतीय इक्विटी बाजार आता केवळ परकीय संस्थात्मक गुंतवणूकदारांवर अवलंबून नसून, देशातील सामान्य गुंतवणूकदारांनी त्याला एक मजबूत पाया मिळवून दिला आहे.