First woman BMC Commissioner : Ashwini Bhide मुंबईच्या पहिल्या महिला आयुक्त, कशी आहे त्यांची कारकीर्द?
Who is Ashwini Bhide IAS officer कडक शिस्त, कार्यक्षमता, तांत्रिक बाबतीत सखोल ज्ञान आणि मोठ्या पायाभूत सुविधा प्रकल्प हाताळण्यात तज्ज्ञ म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या तसेच १९९५ बॅचच्या महाराष्ट्र कॅडरच्या ज्येष्ठ IAS अधिकारी अश्विनी भिडे यांची मुंबई महानगरपालिका (BMC) च्या आयुक्तपदी नियुक्ती झाली आहे.
देशातील सर्वात श्रीमंत आणि मोठ्या महानगरपालिकेच्या इतिहासात प्रथमच महिला आयुक्त नियुक्त झाली आहे. विद्यमान आयुक्त भूषण गगराणी यांचा आज (३१ मार्च २०२६) सेवानिवृत्तीचा दिवस असल्याने, अश्विनी भिडे आज किंवा उद्या पदभार स्वीकारतील. यासोबतच या नियुक्तीमुळे मुंबई महापालिकेत ‘महिला राज’ ची सुरुवात झाली आहे असं म्हणायला हरकत नाही कारण महापौर रितू तावडे यांच्यानंतर आता आयुक्तपदही महिलेकडे आले आहे. मुंबई महानगरपालिकेची स्थापना १८८८ साली झाली. तब्बल १३८ वर्षांच्या इतिहासात प्रथमच एका महिलेला या महत्त्वाच्या पदाची जबाबदारी देण्यात आली आहे. अश्विनी भिडे यांच्या नियुक्तीमुळे त्या BMC च्या पहिल्या महिला आयुक्त ठरल्या आहेत. त्यांना तीन वर्षांचा पूर्ण कार्यकाळ मिळण्याची शक्यता आहे, कारण त्यांची सेवानिवृत्ती २०३० साली होणार आहे. मुंबईच्या आयुक्तपदी कोणाची नियुक्ती करायची, याबाबत मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आणि उपमुख्यमंत्री व नगरविकास मंत्री एकनाथ शिंदे यांच्यात वर्षा निवासस्थानी एक महत्त्वाची बैठक झाली. या बैठकीत चर्चा झाल्यानंतर अश्विनी भिडे यांच्या नावावर शिक्कामोर्तब करण्यात आले. Devendra Fadnavis decision मुख्यमंत्री फडणवीस यांच्या विश्वासू, मेट्रो वूमन ओळख असलेल्या अश्विनी भिडे आहेत.
तुम्हाला अश्विनी भिडे यांच्याबद्दल हे माहिती आहे का?
अश्विनी भिडे यांची शैक्षणिक पार्श्वभूमी पाहिली तर त्या सांगली जिल्ह्यातील आहे, त्यांनी इंग्रजी साहित्य विषयात पदवी आणि पदव्युत्तर शिक्षण घेतलं. UPSC परीक्षेत महिलांमध्ये प्रथम आणि एकूण नवव्या क्रमांकाने उत्तीर्ण झाल्या. १९९५ बॅचच्या महाराष्ट्र कॅडरच्या IAS अधिकारी झाल्या. १९९७ पासून प्रशासकीय सेवेत. कोल्हापूर उपजिल्हाधिकारी, सिंधुदुर्ग व नागपूर जिल्हा परिषद सीईओ, MMRDA मध्ये अतिरिक्त महानगर आयुक्त, शालेय शिक्षण विभाग सचिव, मुंबई महापालिकेत अतिरिक्त आयुक्त (विशेषतः COVID-19 काळात संपर्क शोधणी आणि नियंत्रण कक्ष सांभाळला) अशी विविध पदे यशस्वीपणे त्यांनी सांभाळली.
Mumbai Metro Woman Ashwini Bhide ‘मेट्रो वुमन’ म्हणून प्रसिद्ध झाल्या. २०१५ ते २०२० आणि पुन्हा २०२२ पासून मुंबई मेट्रो रेल्वे कॉर्पोरेशन (MMRCL) च्या व्यवस्थापकीय संचालक (MD) म्हणून काम केलं. मेट्रो लाइन ३ (Aqua Line) मुंबईची पहिली पूर्ण भूमिगत मेट्रोच्या यशस्वी अंमलबजावणीत त्यांचा मोठा वाटा आहे. हा प्रकल्प अनेक आव्हानांनंतरही वेगाने पूर्ण होण्यास त्यांच्या नेतृत्वाचा मोठा हातभार. सध्या त्या मुख्यमंत्री कार्यालयात अतिरिक्त मुख्य सचिव या पदावर कार्यरत आहेत. (Additional Chief Secretary). २०२३ मध्ये ETPrime Women Leadership Awards मध्ये ‘Woman Leader of the Year – Governance’ पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.
BMC Commissioner responsibilities Mumbai आयुक्तपदाचा पदभार स्वीकारल्यानंतर कोणत्या जबाबदाऱ्या असतील.
पावसाळी पूर्वतयारी आणि ड्रेनेज व्यवस्था मजबूत करणे
शहरातील रस्ते, पूल आणि पायाभूत सुविधांचा विकास
कचरा व्यवस्थापन, स्वच्छता आणि आरोग्य सेवा
२०२६ च्या महापालिका निवडणुकीनंतर नव्या सत्तेच्या धोरणांची अंमलबजावणी
मुंबईला जागतिक दर्जाचे शहर बनवणे.
भिडे यांनी यापूर्वी महापालिकेत अतिरिक्त आयुक्त म्हणून काम केल्याने शहराच्या प्रशासकीय यंत्रणेची त्यांना चांगली माहिती आहे.
राजकीय आणि प्रशासकीय संदर्भ
नियुक्तीपूर्वी ज्येष्ठता निकष आणि राजकीय समीकरणांची चर्चा रंगली होती. भिडे यांच्यापेक्षा काही अधिक ज्येष्ठ अधिकारी (जसे मिलिंद म्हैसकर, असीम गुप्ता इ.) चर्चेत होते. तरीही मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी भिडे यांच्या कार्यक्षमतेवर आणि मुंबईतील इन्फ्रास्ट्रक्चर प्रकल्पांतील अनुभवावर विश्वास दाखवला. या निर्णयामुळे प्रशासनात ‘मर्जीतील अधिकारी’ की ‘ज्येष्ठता’ यावर चर्चा सुरू झाली आहे. अश्विनी भिडे यांच्या नेतृत्वाखाली मुंबई महापालिका अधिक वेगाने आणि पारदर्शकपणे काम करेल, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे. त्यांच्या नियुक्तीला ‘महिला सक्षमीकरण’ आणि ‘इन्फ्रास्ट्रक्चर विकास’ या दोन्ही दृष्टिकोनातून महत्त्व दिले जात आहे. ही नियुक्ती मुंबईच्या विकासासाठी एक महत्त्वाचा टप्पा ठरेल असं म्हटलं जात आहे.
